Hoe vaak heb jij de afgelopen tijd gedacht of gezegd: niet mijn schuld. Of: dat is de schuld van….. ? In welke situaties, klein of groot, vind jij dat je schuld hebt of dat je juist onschuldig bent?
Bij ons in huis viel het woord schuld regelmatig. Als er iets kapot ging, de huisagenda niet goed gemanaged of wanneer iemand chagrijniger was dan hij/zij zelf wilde. Het duurde niet lang of de zin “het is jouw schuld” klonk. Hiermee traden verwachtingen en gedragingen in werking: Ik ben onschuldig dus ik kan er niets aan doen. Jij moet sorry zeggen of je echt even een rot voelen. In sommige gevallen kwam er handel achterweg: nu jij dit deed, heb ik recht om dat te doen. Zo kwamen we allebei vast te zitten en verloren we de vrijheid in ons contact.
Schuldgevoelens
Ik verlang weleens helemaal zonder schuldgevoel te zijn en ik ben daarin niet de enige. Ik spreek wekelijks mensen over schuldgevoelens. Ze vertellen me hoe verlammend, verzwarend en beperkend ze werken. “Ik wil heel graag de zorg voor mijn ouders meer loslaten maar ik voel me dan meteen zo schuldig.” Of: “Ja, ik zou graag een paar dagen zonder het gezin weggaan, maar ik ga me dan vooral heel schuldig voelen.”
Die schuldgevoelens komen vanbinnen. Je voldoet niet aan een innerlijke waarde. Je wil het bijvoorbeeld allemaal perfect regelen en vergeet toch iets. Of je wil niemand tot last zijn, maar hebt hulp nodig. Soms denk je dat een ander hier een oordeel over heeft en dat jij je daarom schuldig voelt. Maar mocht de ander al een oordeel hebben, het raakt je alleen als je hier zelf een gevoeligheid op hebt. De ander activeert dan slechts iets wat latent al in je aanwezig was.
Beschuldigen
Hoewel schuldgevoel altijd binnenin je begint, is het ook realiteit dat we beschuldigen. Soms stilletjes in jezelf, rechtstreeks, in onderonsjes of collectief (de asielzoeker, de vrouw, de man). Beschuldigen is een hele goede manier om aandacht te verleggen. Je hoeft dan niets met je eigen ongemak, aandeel in een conflict, pijn of machteloosheid. In het beschuldigen van een ander lijkt het alsof je jezelf onschuldig kan pleiten.
Het lastige is alleen: beschuldigen werkt net zo verlammend en beperkend als innerlijke schuldgevoelens. Je creëert een wereld waarin schuld en onschuld bestaan en jij je schuldig maakt aan beschuldigen.
Vrijheid en liefde
De afgelopen jaren werd ik steeds weer gefascineerd door schuld. Ik zag de remmende kracht van schuldgevoelens. Ontwikkeling die stagneerde uit angst zich schuldig te maken. Ik vond een veld voorbij schuld en onschuld. Het veld van vrijheid. Op dit veld houd jij jezelf niet in de greep met schuldgevoelens en beschuldiging. Want er is een besef: ik ben vrij, ieder mens is vrij. Ik ben een ander niets verschuldigd, ik hoef een ander niet te beschermen. En niemand is mij iets verschuldigd of moet mij beschermen. Op dit veld durven we ons daarom schuldig te maken aan bijvoorbeeld gelukkig zijn of ruimte innemen.
Bij mij thuis is het er nog wel eens de “jouw schuld”. Alleen vinden we steeds vaker en sneller een bruggetje om samen op het andere veld te komen. Door de ander te zien, te ontmoeten, vragen te stellen, zonder dat wat er bij de ander leeft persoonlijk te maken. Zo ontdekken we steeds weer: ik ben vrij én ik ben in liefde verbonden.
- Welke innerlijke waarden triggeren je schuldgevoelens?
- Wie of wat beschuldig je? En waar hoef je dan niet bij stil te staan?
- Hoe vrij voel jij jezelf?
Wil je vrijer worden? Voorbij je schuldgevoelens, in ontspanning komen? Laten we kennis maken: kennismakingsgesprek.
