Mijn hoofd is één groot kloppend vat met pijnlijke steken. Het is migraine. Ik ken het bij teveel spanning of emotie. Zodra het opkomt begin ik er als vanzelf tegen te strijden. Paracetamol is het eerste wapen. Daarna probeer ik grover geschut, zwaardere pijnstilling. Vaak is het al te laat en moet ik mijn verzet staken. Ik capituleer: ik geef me letterlijk en figuurlijk over. Daarna trekt met tijd nemen en slapen, de scherpe pijn langzaam weg. Ik blijf achter met een leeg, beurs en vermoeid gevoel.
In verzet
Dit proces van pijn, verzet en soms (uiteindelijk) overgave is terugkerend. Niet altijd zo fysiek, het heeft ook subtielere vormen. En niet alleen bij mij, ik zie het ook bij de mensen om me heen. Ze ervaren last omdat ze klem zitten in het werk, angst hebben, somber zijn of een lichaam dat in de weg zit van de wil.
Ik zie hoe paracetamolletjes worden geslikt. Er klinken dan bezwerende zinnen: “het komt wel goed”, “er zijn mensen die het slechter hebben”, “gewoon even doorzetten”. Soms wordt er naar sterkere middelen gegrepen: ontkenning, valse hoop en slachtofferschap.
De prijs van verzet
Welke vorm verzet ook heeft, meestal is het een instinctieve reactie. Je bent gewend het zo te doen. Jouw reactie van verzet is hierin hulp en vloek tegelijk : het beschadigt op de lange termijn. Het put uit, maakt bitter, boos, onzeker, cynisch, zorgt voor fysieke klachten of slechte nachten. Zo kan je pijn krijgen van je eigen verzet. Dat wat secundair begon lijkt dan primair te zijn. En dit alles om één ding te vermijden: capitulatie, overgave.
Overgave
Het einde van verzet is niet bewustwording en inzicht hebben: “Ja, ik weet wat ik aan het doen ben” of “ja maar, ik ben me er van bewust” is geen capitulatie. Zolang er nog controle en behoud actief zijn, is er geen overgave.
Het moment dat je je toevertrouwt aan iets dat je huidige weten te boven gaat, is het moment van overgave. Als jouw wil het niet meer voor het zeggen heeft, dan is er overgave. Als je het niet meer bij het oude wil laten, dan is er overgave. Overgave is een beweging, een handeling en een grondhouding. Zonder overgave zit je vast, kan er niets nieuws ontstaan.
Bij mijn migraineaanval begint het herstel bij overgave. Na de overgave ben ik moe en beurs. Daarna komt er iets anders: het is stiller, rustiger in mij. Iets wat daarvoor nog op drift was, is tot stilstand gekomen. Ik voel me leeg en verstild. Ik zie helder en voel nauwkeurig. Ineens denk ik aan een stukje uit Koningen (19, 11-14), over Elia:
Er ging een grote, krachtige windvlaag voor de Eeuwige uit, die de bergen spleet en de rotsen aan stukken sloeg, maar de Eeuwige bevond zich niet in de windvlaag. Na de windvlaag kwam er een aardbeving, maar de Eeuwige bevond zich niet in die aardbeving. Na de aardbeving was er vuur, maar de Eeuwige bevond zich niet in het vuur. Na het vuur klinkt er alleen het zachte suizen van stilte. Toen Elia dat hoorde sloeg hij de mantel voor zijn gezicht. Hij kwam naar buiten en ging in de opening van de grot staan. Daar hoorde hij de stem van de Eeuwige die tot hem sprak: Elia wat doe je hier?
Ik realiseer me dat overgave precies dit wakker maakt. In overgave ontmoet je het onbenoembare grotere principe. De wind, aardbevingen, het vuur gaan eraan vooraf. Daarna is er iets groters wat in het zachte suizen hoorbaar is en waartoe ik me wend. Dit vraagt me wat ik doe en in het antwoord geef ik me over.
- Hoe verhoud jij je tot overgave?
- Hoe voer je hier strijd mee?
- Wat is je paracetamol (bezwerende zinnetjes)?
- En welke sterkere verzetsmiddelen heb je?
Wil jij je verzet en overgave verder onderzoeken? Zodat je vrijer kunt leven? Neem contact op voor een kennismakingsgesprek.
